Optimale voeding voor de fokmerrie: Balans in vitaminen en mineralen
De drachtige en lacterende merrie vereist speciale aandacht, vooral op het gebied van voeding. Het is algemeen bekend dat fokmerries een specifieke behoefte hebben aan essentiële voedingsstoffen, maar de sleutel tot succes ligt niet alleen in de kwantiteit, maar vooral in de juiste verhoudingen.
Cruciale voedingsstoffen voor de merrie en het veulen zijn: Calcium, Fosfor, Koper, Zink, Selenium, Vitamine A, D en E.
Balans is essentieel: Een tekort óf overmaat aan vitaminen of mineralen kan schadelijke gevolgen hebben voor zowel de merrie als het ongeboren veulen. Bovendien beïnvloedt een overschot of tekort aan het ene mineraal de opname van het andere.
Vanwege de natuurlijke variatie in ruwvoer, wordt een ruwvoederanalyse aangeraden om de precieze behoefte vast te stellen.
Overzicht van belangrijke mineralen
| Mineraal | Functie | Aandachtspunten tijdens dracht/lactatie |
| Calcium (Ca) & Fosfor (P) | Essentieel voor skeletopbouw, energiehuishouding en bloedstolling. | De onderlinge verhouding is cruciaal: optimaal Ca:P ongeveer 2:1. Een tekort aan Ca leidt tot onttrekking uit de botten van de merrie ten gunste van het veulen. Voedingsmiddelen rijk aan P: haver, gerst. Voedingsmiddelen rijk aan Ca: grasproducten, bietenpulp. |
| Magnesium (Mg) | Opbouw van zenuw- en spierweefsel, botten en tanden. | De behoefte is tijdens de lactatie duidelijk hoger. Extra suppletie is dan vaak nodig. |
| Natrium (Na) & Chloor (Cl) | Belangrijk voor de elektrolyten- en waterhuishouding. | De behoefte neemt tijdens de lactatie aanzienlijk toe. |
| Kalium (K) | Osmotische druk, zenuwprikkeloverdracht, spiercontractie. | De behoefte is gedurende de lactatie dubbel zo hoog als de onderhoudsbehoefte. |
| IJzer (Fe) | Noodzakelijk voor de opbouw van rode bloedlichaampjes (hemoglobine) en zuurstoftransport (myoglobine). | De behoefte stijgt met ca. een derde tijdens dracht en lactatie. Tekorten komen zelden voor bij normale rantsoenen. |
| Koper (Cu) | Cruciaal voor het functioneren van zenuwen, bloed en botten. | Het veulen heeft koper nodig aan het einde van de dracht om een levervoorraad op te bouwen. Deze is essentieel na de geboorte, omdat merriemelk koperarm is. |
| Zink (Zn) | Betrokken bij de eiwit- en koolhydraatstofwisseling en het afweersysteem. | Hoogdrachtige merries hebben een hogere behoefte, maar geen overmaat voeren: een overschot is schadelijk voor het veulen. |
| Selenium (Se) | Belangrijk voor de immuniteit en bescherming tegen oxidatieve stress. | Het gehalte schommelt sterk in ruwvoer. Tekort verzwakt immuniteit; overschot kan tot vergiftiging leiden. |
| Jodium (I) | Nodig voor een goed functionerende schildklier. | Zowel een tekort als een overschot kan leiden tot abortus, verstoringen van het zenuwstelsel of een verlengde draagtijd. |
| Mangaan (Mn) | Nodig voor enzymatische processen en het functioneren van de eierstokken. |
Essentiële vitaminen voor vruchtbaarheid en ontwikkeling
Vitaminen zijn essentieel voor de vruchtbaarheid en sturen de groei en ontwikkeling van het lichaam. Vooral de vetoplosbare vitaminen A, D en E zijn belangrijk voor fokmerries.
Vitamine A (en Bètacaroteen)
- Functie: Cruciaal voor vruchtbaarheid en immuniteit.
- Risico’s: Een tekort kan het embryo schaden of doen afsterven. Echter, ook een overschot kan de ontwikkeling van de foetus negatief beïnvloeden. Balans is noodzakelijk.
- Bron: Paarden zetten bètacaroteen (vooral aanwezig in groenvoeders) om in Vitamine A. Tekorten treden vaak op in de herfst en winter door afname van het gehalte tijdens opslag.
Vitamine D
- Functie: Reguleert de opname van Calcium en Fosfor.
- Behoefte: Hoogdrachtige merries hebben tweemaal de onderhoudsbehoefte nodig.
- Risico’s: Een tekort kan de skeletontwikkeling van het veulen schaden. Een overschot (vaker voorkomend dan een tekort) kan leiden tot nierstenen of een secundair tekort aan Ca/P door overmatige absorptie.
- Bron: Wordt opgenomen via ruwvoer en in het lichaam omgezet door zonlicht.
Vitamine E
- Functie: Beïnvloedt de werking van de eierstokken, de hormoonhuishouding en de celstofwisseling.
- Bron: Komt voor in gras, klaver, luzerne, hele granen en plantaardige olie. Het gehalte neemt af bij toenemend vochtgehalte en langere bewaartijd.
Aanbeveling voor een Compleet Rantsoen
De behoefte tijdens dracht en lactatie is zo specifiek dat een compleet en gebalanceerd voer een ideale oplossing biedt.
Marstall Zucht-Klassik (Fokkerij-Klassiek) is perfect afgestemd op de veeleisende periodes van dracht en lactatie. Het bevat onder andere haver, essentiële aminozuren, organisch selenium, extra bètacaroteen en koper in de ideale verhoudingen voor zowel fokmerries als dekhengsten. Dit draagt bij aan uitstraling, conditie, rust en de beste spermakwaliteit bij dekhengsten.