Iedereen streeft naar gezonde voeding voor zijn paard. Graanvrije voeding wordt steeds populairder, maar wanneer is deze aanpak daadwerkelijk nodig en welke risico’s brengt het met zich mee?
De natuurlijke basis en wereldwijde verschillen
De oorspronkelijke voeding van het paard, als steppedier, bestond uit vezelrijk ruwvoer, uitgegroeid, stengelig gras, niet het energierijke, malse weidegras. Het spijsverteringskanaal is hierop aangepast.
Let op: Hoewel het paard gewend is aan energie-arm voer, betekent dit niet dat graan per definitie slecht is. De voeding is sterk afhankelijk van de locatie: “Een paard op IJsland wordt anders gevoerd dan een paard in Spanje,” waar door droogte vaak meer graan en suikerrijk johannesbrood wordt gevoerd.
Het gevaar van suiker en zetmeel
Ongeacht het type voer, is het cruciaal om op de totale hoeveelheid suiker te letten. Tenzij het paard hoge prestaties levert die direct beschikbare energie vereisen, belast een forse hoeveelheid suiker de stofwisseling.
Het verraderlijke van graan is het hoge gehalte aan zetmeel (koolhydraten). Het lichaam zet zetmeel om in (bloed)suiker, waarna dit verder verwerkt moet worden, net als reguliere suikers.
Welvaartsziekten en stofwisselingsproblemen
Vaak wordt de hoeveelheid arbeid die onze paarden verrichten overschat. Calorierijke voeding in combinatie met te weinig beweging leidt tot overgewicht en verstoort de stofwisseling.
- Oorzaak: Een te royaal, koolhydraat- en daarmee suikerrijk rantsoen in combinatie met te weinig trainingsarbeid is een belangrijke begunstigende factor.
- Gevolgen: In het uiterste geval kan dit resulteren in ernstige welvaartsziekten zoals Insulineresistentie, EMS (Equine Metabool Syndroom), Cushing of voedingsgerelateerde hoefbevangenheid. Problemen beginnen vaak met insulineresistentie, die pas bij het ontstaan van specifieke vetbulten duidelijk aan het licht komt.
Graanvrij voeren en voldoende energie
Graanvrij voeren is dus zinvol bij paarden met aanleg voor of al bestaande stofwisselingsproblemen. Maar hoe zorgt u voor voldoende energie, bijvoorbeeld bij sportpaarden of moeilijk op gewicht te houden oudere paarden?
- Oplossing: Hoogwaardige oliën Het rantsoen kan verrijkt worden met hoogwaardige plantaardige olie, zoals lijnzaadolie. Paarden kunnen door galsappen olie tot op zekere hoogte zeer goed verteren. Lijnzaadolie levert veel energie, bevat omega-3-vetzuren en werkt bovendien ontstekingsremmend.
Voordelen van koolhydraatarm en vezelrijk voeren
Graanvrije voeding, die vaak vezelrijker is, heeft ook voordelen voor de maag en spijsvertering:
- Maagontlasting: Het hoge vezelaandeel stimuleert het kauwen en daarmee de vorming van speeksel.
- Buffering: Speeksel doordrenkt voedsel is makkelijker te verteren en fungeert als een buffer tegen het agressieve maagzuur. Graanvrije voeding met veel vezels spaart dus de maag!
Vergeet de aminozuren niet!
Bij het omschakelen naar graanvrije voeding is het essentieel om te zorgen voor een rantsoen met voldoende aminozuren.
- Bouwstenen: Aminozuren zijn de bouwstenen van eiwit en zijn onontbeerlijk voor spieropbouw, onderhoud en spierherstel.
- Essentieel: Essentiële aminozuren kan het paardenlichaam niet zelf maken en moeten via het voer worden verstrekt. Dit kan via specifiek krachtvoer of een aminozurensupplement om de juiste verhouding te garanderen.